Foie gras is een beschermde naam op grond van nationale en Europese verordeningen. Een ganzenlever heet foie gras ('de oie') vanaf 400 gram. Een eendenlever mag foie gras ('de canard') genoemd worden vanaf 300 gram. Een normale lever weegt ongeveer 50-70 gram (eenden) of 100-130 gram (ganzen). De ganzen- en eendenlevers die als foie gras verkocht worden, zijn tot wel 10 keer vergroot. Dit gebeurt door middel van dwangvoedering.

Ieder jaar worden wereldwijd meer dan 36 miljoen eenden en 0,5 miljoen ganzen voor dit product gedwangvoederd. Frankrijk maakt 80% van de foie gras wereldwijd, gevolgd door Bulgarije en Hongarije. Ook in buurland België wordt het nog geproduceerd. Vanwege het dierenwelzijn is de productie in veel Europese landen, waaronder Nederland, verboden.

Echter, de import en verkoop is wel toegestaan. Nederland importeerde in 2008 ruim 100.000 kg foie gras. In 2009 was dit maar 38.000 kg.

Dwangvoedering
Dwangvoedering wordt toegepast in de laatste twee weken voor de slacht. Via een lange stalen of rubberen buis in de keel wordt twee- à driemaal daags een vette maïspap de maag ingepompt. Dit veroorzaakt angst, pijn en ernstige ademhalingsproblemen. Door het vele, vetrijke voer ontstaat een vette lever die haar werk niet meer kan doen, en door de opzwelling ook nog andere organen verdrukt.

Als de slachtleeftijd nadert, kunnen veel dieren niet meer normaal lopen. De sterfte stijgt met factor 10-20. Meer dan de helft van de eenden en ganzen raakt gewond aan hals en strot, en loopt infecties en botbreuken op. Meer dan eens raakt de slokdarm van het dier geperforeerd door de stalen buis. De eend of gans sterft een pijnlijke dood.

Diervriendelijke foie gras bestaat niet!
Foie gras en dwangvoedering zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de Franse wet is dit zelfs vastgelegd. De laatste jaren serveren veel restaurants zogenaamd 'diervriendelijke foie gras'. Dat bestaat niet! Hooguit worden de dieren met een rubberen in plaats van een stalen buis gevoerd en gebeurt de voedering niet met een pneumatische pomp. Het leven van de dieren voorafgaand aan de wekenlange dwangvoedering varieert maar de gans of eend heeft hoe dan ook de laatste twee weken van zijn leven driemaal per dag een buis in zijn strot gekregen.

Levend geplukt
Ganzenveren en ganzendons worden gebruikt om kussens, dekbedden en jassen te vullen. Meestal gebeurt het plukken van de veren als de dieren dood zijn. Helaas wordt er in landen als Hongarije en China nog steeds levend geplukt. Dit is zeer pijnlijk en gaat tot bloedens toe. Omdat er geen keurmerk is, weet je nooit in welke kussens of dekbedden deze veren belanden.

Cijfers

• De productie in Frankrijk in 2008 was ruim 20.000 ton. Dit is 80% van de wereldproductie.
• Jaarlijks ondergaan meer dan 36 miljoen eenden en 0,5 miljoen ganzen de pijnlijke dwangvoedering.