Uit onderzoek van de Stichting Wakker Dier blijkt dat bedrijven liegen tegen consumenten over de onverdoofde castratie die biggen in de Nederlandse vleesindustrie vlak na de geboorte standaard moeten ondergaan. Zo werd door bedrijven aangegeven dat de biggen met een elektroshock worden verdoofd, de castratie al jaren verboden is of dat de onverdoofde castratie amper pijn doet. 77 Bedrijven werden benaderd door consumenten over de productie van het varkensvlees dat zij verwerken in onder andere hamburgers, huisdierenvoer, babyvoeding, worsten en op pizza’s. Aan de bedrijven werd gevraagd of zij ook gebruik maken van vlees van varkens die onverdoofd zijn gecastreerd. Van de bedrijven die antwoord gaven, loog meer dan de helft (27 v/d 47) dat de onverdoofde castratie niet plaatsvindt, al verboden is of pijnloos is. Slechts één op de zes bedrijven (13 v/d 77) gaf toe dat de biggen onverdoofd worden gecastreerd. Meer dan één derde van de bedrijven (30 v/d 77) nam niet eens de moeite de consumenten te antwoorden over deze heikele kwestie. Tros Radar besteedde ruim aandacht aan het onderzoek van Wakker Dier.

Jaarlijks worden in Nederland circa zeven miljoen biggen onverdoofd gecastreerd. Dit is een wettelijk toegestane ingreep. De castratie wordt uitgevoerd uit angst voor ‘berengeur’ aan varkensvlees, die kan ontstaan bij niet gecastreerde mannelijke biggen. Onverdoofd castreren is zeer pijnlijk, zo concludeerden wetenschappers van de Europese Commissie in 2004. Gecastreerde biggen staan trillend op hun pootjes, moeten soms van de stress overgeven en hebben nog dagen ernstige pijn.

Producent ZWANENBERG (Paté, Knakworsten) beweert dat de (onverdoofde) castratie pijnloos is. Volgens reformbedrijf ZONNATURA (babyvoeding) worden de biggen eerst verdoofd met een electroshock. OUWEHAND (leverworst) stelt dat de onverdoofde castratie al een paar jaar verboden is. AVIKO (Aardappelschotels met vlees) stelt dat de onverdoofde castratie niet pijnlijker is dan een injectienaald. DOMINO’S (Pizza’s) stelt dat het varkensvlees voldoet aan de strengste EEG-eisen en dat consumenten zich daarom geen zorgen hoeven te maken. ALBERT HEIJN beweert ten onrechte dat het biologisch varkensvlees dat zij verkoopt zonder castratie wordt geproduceerd.  BAKKER (soepballetjes) probeert de consument gerust te stellen met de woorden dat wettelijk is geregeld dat de castratie diervriendelijk dient te gebeuren. Marianne Thieme, directeur van Stichting Wakker Dier: ‘Het is letterlijk en figuurlijk een gevoelig onderwerp en geen enkele producent van varkensvleesproducten geeft graag toe dat ook voor hun product biggen onverdoofd worden gecastreerd. Het gebrek aan moraal jegens dieren lijkt hand in hand te gaan met een gebrek aan moraal richting consumenten die met serieuze vragen leven.’. Verdoving tijdens de -op zich al overbodige- castratie maakt varkensvlees nog geen anderhalve cent per kilo duurder.

 

Alternatieven voor (onverdoofde) castratie

In Noorwegen zijn al sinds 2002 positieve ervaringen opgedaan met de (verplichte) verdoving bij castratie. In andere Europese landen worden alternatieven toegepast zoals een lager slachtgewicht (Spanje en Portugal), detectie van berengeur aan de slachtlijn (Denemarken; jarenlang en succesvol) of vindt men berengeur geen probleem (Engeland en Ierland). In Australië wordt berengeur succesvol voorkomen met een vaccinatie (‘immuno-castratie’). De slachterijen betalen daar de kosten om deze methode te stimuleren.
Slechts op enkele Nederlandse biologische bedrijven (die meedoen aan een praktijkproef over verdoving) en enkele varkensbedrijven die produceren voor de Engelse vleesmarkt (waar de grootste supermarktketens castratie verbieden) wordt niet gecastreerd.
Ondanks de reële alternatieven ondergaan er in Europa jaarlijks 101 miljoen biggen de zeer pijnlijke onderverdoofde castratie. Dat zijn 274.000 biggen per dag, 3 biggen per seconde.