Terwijl uit de hernieuwde weilandentellingen van Wakker Dier blijkt dat evenals vorig jaar 69% van de weilanden leeg is, zijn de verschillen per provincie groter geworden. Zo staan in Flevoland maar in 18% van de weilanden nog dieren en slechts in 4% koeien terwijl in Zuid Holland in 41% van de weilanden dieren staan, waarvan in 24% koeien. Wakker Dier deed voor de tweede maal onderzoek naar de weilanden in Nederland en zag wederom in slechts 14% van de meer dan zes duizend onderzochte weilanden koeien staan. Het aantal weilanden met schapen steeg van 7 naar 8% terwijl het aantal weilanden met paarden daalde van 9 naar 8%. Wakker Dier voert vanaf vorig jaar jaarlijks een weilandentelling uit om aandacht te vragen voor de afnemende zichtbaarheid van landbouwdieren. Zij vreest dat het met de koeien, schapen en paarden dezelfde kant op gaat als de varkens en kippen: verdwijning achter gesloten staldeuren.

Wakker Dier inventariseerde meer dan 6.000 weilanden langs drukke snelwegen en treinrails in alle 12 provincies. De verschillen bleken groot. De grote verschillen tussen de provincie Flevoland en Zuid Holland kunnen verklaard worden doordat in Flevoland veel grote melkveebedrijven zijn gevestigd die meestal jaarrond de dieren op stal houden. In Zuid Holland liggen vooral kleinere bedrijven op veengrond waarop zware grasoogstmachines wegzakken zodat het makkelijker is als de koeien zelf het gras bij elkaar grazen.

In de Nederlandse weilanden zijn koeien (14%), paarden (7%) en schapen (8%) te zien. 69% van de weilanden staat echter leeg. De andere meer dan honderd miljoen landbouwdieren als kippen, varkens, eenden, kalkoenen en geiten zijn vrijwel nooit meer te zien en zijn al achter staldeuren verdwenen (totaal minder dan 1% buiten). Vleeskoeien komen vrijwel nooit meer buiten, maar ook steeds meer melkkoeien worden het hele jaar op stal gehouden. Schaalvergroting en verkaveling zijn de belangrijkste oorzaken hiervan. Melkfabrieken als Campina Melkunie stimuleren met een kwantumtoeslag de schaalvergroting en zorgen er zo voor dat steeds minder koeien in de wei te zien zijn. Naar schatting komt nu ongeveer 20% van de koeien nooit meer buiten. Dit zal naar verwachting snel toenemen. Albert Heijn ziet in dat consumenten de weidegang belangrijk vinden en introduceerde halverwege september het nieuwe huismerk ‘van Hollandse Weide’. Nagelaten werd echter om aan de betreffende melk eisen te stellen voor weidegang waardoor deze ‘weidemelk’ ook van koeien is die nooit gras onder de hoeven hebben gevoeld. Pure misleiding waartegen Wakker Dier een klacht heeft lopen bij de Reclame Code Commissie. Maar ook schapen staan niet altijd meer in de wei. Sommige schapenhouders willen hun schapen meerdere keren per jaar laten ‘lammeren’ en houden de dieren op stal. Door wijziging in EU-subsidies zal het aantal schapen waarschijnlijk ook dalen. Ook voor paarden is het geen vanzelfsprekendheid meer dat ze lekker in de wei kunnen dartelen. Grotere maneges houden in toenemende mate de paarden permanent op stal.

Het onderzoek is uitgevoerd om een indruk te krijgen van de mate waarin dieren nog onderdeel uitmaken van het Hollandse landschap. Uit het feit dat 7 van de 10 weilanden leeg zijn mag niet worden opgemaakt dat grofweg tweederde van de koeien, schapen en paarden binnen staan. Ook als een boer al zijn dieren in de wei laat zal hij een deel van zijn weilanden leeg laten om als kuilgras te gebruiken in de winter of zet hij de dieren steeds in andere weides als de vorige is kaalgegeten. Grasland is wel vrijwel altijd voor graasdieren bestemd dus er is wel een duidelijke relatie tussen de aantallen weides en de aantallen (al dan niet zichtbare) graasdieren. Als steeds meer dieren op stal worden gehouden zullen automatisch ook steeds meer weides leeg staan. Wakker Dier zal daarom jaarlijks herhalingsonderzoek uitvoeren om de trend verder in kaart te brengen.

---

Wakker Dier is de grootste dierenbeschermingsorganisatie die exclusief opkomt voor het welzijn van landbouwdieren. Wakker Dier bestrijdt de bio-industrie en promoot het diervriendelijk boeren door het geven van voorlichting, het voeren van legale acties, onderhandelingen en campagnes. Voorbeelden zijn de biologische-, legbatterij-, foie gras - en educatieve campagne. Wakker Dier is in het bezit van het CBF-keurmerk voor goede doelen.

	% lege weilanden*	% weilanden met koeien	% weilanden met schapen	% weilanden met paarden
Gemiddelde Nederland	69 (69)	14	8	8
Zuid Holland	59 (63)	24	12	4
Noord Holland	61 (62)	16	14	9
Drenthe	65 (62)	16	7	10
Utrecht	66 (67)	19	8	7
Gelderland	69 (69)	17	8	5
Groningen	69 (69)	16	10	5
Overijssel	69 (72)	19	4	7
Zeeland	70 (63)	8	6	13
Friesland	70 (73)	12	14	3
Limburg	72 (74)	8	4	14
Brabant	73 (71)	13	3	10
Flevopolder	82 (79)	4	7	6

* tussen haakjes staat het % lege weilanden in de telling van 2004.