Amsterdam, 2 februari; Stichting Wakker Dier is verontwaardigd over de heftige reacties van de landbouworganisaties PVE, NVV en PDV die het deze week openbaar gemaakte rechercherapport aanvallen en bagatelliseren. De boodschapper wordt verdacht gemaakt en met juridische stappen bedreigd en de boodschap onder de tafel geveegd. De reactie van de sector lijkt bedoeld om zo snel mogelijk weer over te kunnen gaan tot de orde van de dag. Dat het rapport aangeeft dat door het 'tot op de dag van vandaag' 'structureel en georganiseerd' rommelen met afvalstoffen de volksgezondheid in gevaar wordt gebracht, geeft hen blijkbaar weinig voer tot nadenken. Leidraad in de landbouwreacties is dat rotte appels zo snel mogelijk moeten worden aangepakt. De sector toont hiermee veel boter op het hoofd te hebben. Exemplarisch hiervoor is de MPA-affaire waarin de volksgezondheid in ernstig gevaar was, tienduizenden gezonde varkens werden gedood en er meer dan 100 miljoen euro schade was. Eén van de twee veroordeelde hoofdrolspelers in deze affaire heeft een jaar na de affaire alweer opnieuw het door de sector zo geprezen GMP+-certificaat uitgedeeld gekregen van het productschap diervoeders, zo bevestigde een woordvoerder van het productschap tegenover Wakker Dier. Hierdoor kan weer ongestoord aan IKB-bedrijven geleverd worden. Deze rotte appel is na welbewuste malversaties die de gemeenschap grote schade hebben berokkend weer opgenomen in het warme nest van de veevoedersector en kan aan afnemers zijn certificaat van het productschap tonen als zijnde een betrouwbare voerleverancier. Dit past in de lijn die het rechercherapport schetst van een sector die mank gaat aan onvoldoende zelfreinigend vermogen. Juist onder een minister die heilig gelooft in zelfregulering, ook nu nog, is het stuitend te moeten constateren dat certificering eerder een dekmantel vormt dan een keurmerk.
Andere rapporten schetsen eenzelfde beeld Ook eerdere onderzoeken van de VWA en in opdracht van de Tweede Kamer schetsen een beeld van een sector met een structuur die het meest doet denken aan spaghetti en die ongrijpbaar en oncontroleerbaar is geworden. Er is een beeld van een summiere handhaving, geringe pakkans en lage strafmaat. Alleen al 1.800 veevoerbedrijven in Nederland mengen en verdunnen grote hoeveelheden afvalstoffen met elkaar tot een onherleidbare bulk. Er vindt voornamelijk een administratieve controle plaats die feitelijk weinig voorstelt en zonder succes beoogt potentiële sjoemelaars af te schrikken. 4 Miljard Euro omzet is in een sector waarin de politie organisatie- en ketencriminaliteit aantreft te veel om via zelfreinigend vermogen gezuiverd te kunnen worden. Het mengen is te lucratief voor wie de huidige kansen weegt. Uit het rapport "extra aandacht voor milieuhandhaving" dat het ministerie van justitie vorig jaar maart uitbracht valt een ontluisterend beeld op te maken van de problemen waarop handhaving stukloopt. De zaken zijn te gecompliceerd zodat opsporingsambtenaren er hun "targetscore" niet mee kunnen halen van het aantal processen verbaal dat ze moeten halen en de organisatiestructuur en prioritering binnen de opsporingsinstanties zorgt ervoor dat een keuze voor milieuspecialisatie slechte carrièreperspectieven voor de opsporingsambtenaren. Uit recent onderzoek van de VWA blijkt dat bij recente controles bij 227 bedrijven al 30 overtredingen van de wet werden geconstateerd, ondanks het feit dat controle gecompliceerd is en de pakkans gering. Spoeddebat Vermeden moet worden dat het rapport en spoeddebat van vanmiddag slechts tot gevolg heeft dat er een beetje extra wordt gecontroleerd en een extra administratieve verplichting uit voortvloeit om de gemoederen te sussen. Uit het rechercherapport in combinatie met eerder onderzoek van de VWA en de Tweede Kamer blijkt dat sprake is van een 'spaghettistructuur' van meer dan 1800 veevoederbedrijven die dermate onoverzichtelijk is geworden en veel open einden heeft dat dit eenvoudigweg oncontroleerbaar is geworden. Alleen een grondige herziening van de sector brengt daadwerkelijk een veilige veesector dichterbij. Er moet volgens Wakker Dier een beperkte 'positieflijst' van toegestane natuurlijke veevoeder-ingrediënten komen. Op dit moment wordt gewerkt met een 'negatieflijst' van zaken die per se niet in de veevoeders mogen worden verwerkt, hetgeen inhoudt dat alles wat niet op de lijst staat in principe zou zijn toegestaan. Juist door het schimmige wegmengen van afval in halffabricaten en de internationale stromen daarin, maakt het zelfs vrijwel ondoenlijk om op een adequate wijze de herkomst en/of aanwezigheid van verboden stoffen aan te tonen bij controles. Een verbod op het voorhanden hebben van stoffen die niet voorkomen op een nieuw op te stellen positieflijst met louter natuurlijke en gecontroleerde grondstoffen is de enige oplossing die tot een veilige productie kan leiden. Er zal een parlementaire enquête moeten komen zoals bepleit door o.m. PvdA, SP en Groenlinks, waarin betrokkenen onder ede gehoord kunnen worden om een helder beeld te kunnen krijgen van de problemen en oplossingen. Gelet op de financiële belangen die spelen en de geconstateerde grootschalige misstanden, is de zaak in omvang groter dan de bouwfraude en van groter belang omdat het in dit geval niet gaat om stenen en geld, maar om volksgezondheid en dierenwelzijn. Juist omdat volgens de KLPD de bestuurlijke integriteit gevaar loopt, kan en mag het niet zo zijn dat de volksvertegenwoordigers die persoonlijke of zakelijke banden hebben met de bio-industrie het verzoek om een parlementaire enquête frustreren. Oneerlijke concurrentie Stichting Wakker Dier betreurt het dat door de malversaties in de veesector de biologische dierhouderij te maken heeft met criminele concurrentievervalsing. Goedkoop veevoer waarin afval is weggemengd levert onaanvaardbare kostenvoordelen op ten opzichte van veehouders die hun dieren voeren met eko gecertificeerde graanproducten met een veel hogere prijs. Daarmee ontstaat een onterecht kostprijsnadeel voor biologische producten dat richting consumenten onverkoopbaar is. De maatschappelijke en milieukosten zullen integraal onderdeel moeten worden van de kostprijs van voedsel en ook in dat opzicht zouden van de politiek ingrijpende maatregelen verwacht mogen worden. - einde persbericht -