Visgigant misleidt over pijnlijke dood vissen

De reclame Code commissie heeft Stichting Wakker Dier in het gelijk gesteld in haar klacht tegen één van de grootste visverwerkers van Europa, Walraven BV. De zeer pijnlijke en langdurende bevriezingsdood die veel vissen moeten sterven werd door het bedrijf op haar internetsite aangeprezen als diervriendelijk met termen als ‘snelle dood’ en ‘zeer snel in coma’. De Reclame Code Commissie acht dit misleidend en ‘beveelt verweerders aan om niet meer op een dergelijke wijze reclame te maken’. Eerder bleek uit onderzoek van Wakker Dier onder wetenschappers op het gebied van dierenwelzijn dat de dodingswijze van vissen het grootste dierenwelzijnsprobleem is in de vis- en vleesindustrie.

Dit was voor Wakker Dier reden om een nieuwe voorlichtingscampagne te starten over het leed achter de visfilet. Vrijwel alle vissen worden gedood door levende invriezing, levend de ingewanden wegsnijden, verstikking (op het dek) of verbranden in een zoutbad. Een kamermeerderheid riep minister Veerman eerder op regels op te stellen voor een meer verantwoorde visteelt (motie van de Brand). Minister Veerman erkent dat sprake is van ‘onacceptabele methoden’ maar weigert echter randvoorwaarden te stellen omdat ‘draagvlak in de sector ontbreekt’ (Uit Viswelzijn in Beeld - IKC 2003). Onlangs nog kende Veerman nog 2.2 miljoen euro subsidie toe voor de promotie van vis en de kweek van nieuwe vissoorten.

Vissen zijn vogelvrij; de wet verplicht dat dieren bedwelmd moeten worden voor het doden maar sluit vissen uit. Deze regel is opgesteld toen men er nog vanuit ging dat vissen geen pijn konden voelen. Ondertussen blijkt uit wetenschappelijk onderzoek van wetenschappers van de Europese Commissie dat vissen juist een sterk ontwikkeld pijnstelsel hebben en ook pijn, angst en stress ervaren vergelijkbaar met zoogdieren. Vissen worden echter door de verouderde wetgeving vrijwel nooit verdoofd of bedwelmd voordat ze worden gedood. De meeste vissen worden levend ‘verwerkt’ door de ingewanden weg te snijden of levend in te vriezen. Uit onderzoek blijkt dat deze dieren vaak nog uren bij bewustzijn zijn. Paling wordt in een bak met zout ‘ontslijmd’. Het zout bijt in op de huid en de dieren spartelen ongeveer 20 minuten heftig. De verwondingen door zout zijn te vergelijken met ernstige brandwonden bij de mens. Uit recent onderzoek blijkt dat zelfs na een urenlange doodsstrijd de palingen nog niet dood zijn. Andere vissen, zoals meerval, worden eerst levend ingevroren om ze beter hanteerbaar te maken. Daarna worden ze levend opengesneden en worden hun ingewanden verwijderd. Er zijn verdovingsmogelijkheden zoals bedwelming met een elektrische schok, maar deze zijn duurder. Onder het kabinet ‘Paars 2’ wilde staatssecretaris Faber nog regels opstellen voor met name het doden van paling maar door het kabinet Balkenende zijn deze plannen onbarmhartig van tafel geschoven.

Onderzoek
Wakker Dier publiceerde eind april de resultaten van een enquête onder dierenwelzijnsonderzoekers naar welzijnsproblemen in de vis- en veesector: het grootste dierenleed in de vee- en vissector is de manier hoe vissen worden gedood op vissersboten en op viskwekerijen. Daarna volgen de krappe kale hokken van varkens, de absurd snelle groei van vleeskippen en de legbatterij als ergste welzijnsproblemen.