Wakker Dier start proefproces tegen vuurgevaarlijke megastallen

Wakker Dier start een proefproces tegen brandgevaarlijke bio-industriestallen. Het proces wordt aangespannen tegen een bouwvergunning van de gemeente Oude IJsselstreek (Gld) voor een mega-zeugenstal. Het proefproces moet leiden tot betere brandpreventieregels voor stallen. Volgens de bouwregels worden er geen extra regels gesteld voor de bescherming van dieren, maar vallen stallen onder 'lichte industrie'.  "Tot nu toe zijn er dit jaar al meer dan 500.000 dieren levend verbrand in stallen. Betere voorschriften hadden veel afschuwelijke dierendoden kunnen voorkomen. Maar in geval van brand wordt een dier niet gezien als levend wezen. Zelfs de paar regels die er zijn, worden aan de laars gelapt!" aldus een woordvoerder van Wakker Dier. Bij het afgeven van bouwvergunningen nemen gemeenten de bestaande regels vaak te ruim. Met het proefproces wil Wakker Dier een einde maken aan de steeds groter wordende brandcompartimenten in megastallen, en daarmee dierenleed bij brand beperken.

De brandweer houdt zich bij het bestrijden van een brand vooral bezig met het beperken van de brand tot één ruimte, ofwel tot een brandcompartiment. Dat kan een huis, een verdieping van een kantoor zijn, of een stal of opslagruimte van 1000m2 zijn. Binnen een brandcompartiment gaat meestal alles verloren.  De brandweer  probeert zo goed mogelijk brand te voorkomen,  beperken en bestrijden en zal een dier altijd redden als dat mogelijk is. Net zoals zij uitrukt voor een koe in een sloot of een kat in de boom. Maar binnen het bouwbesluit vallen stallen onder 'lichte industrie'. Dit betekent dat dieren in het bouwbesluit niet als levende wezens worden beschouwd, maar als producten. Zij worden daarom niet extra beschermd. Een stal met 20.000 kuikens is evenveel beveiligd tegen brand als een opslag van machines. 

"Sterker nog", zo zegt Dhr Maks van Brand Preventie Consultants (BPC) in Geldermalsen: "dieren worden zelfs niet meegeteld in de vuurlastberekening (hoe brandbaar is een gebouw). De spullen die staan opgeslagen in een gebouw worden wel meegerekend maar bij een stal wordt bijvoorbeeld wel het stro geteld maar niet de dieren. De vuurlastberekening van een opslag van wc-rollen komt dus al snel hoger dan die van een stal met kippen. Dus gelden bij een opslag van wc-rollen strengere regels en kleinere brandcompartimenten dan in een stal. Veel brandweerlui hebben het moeilijk met de slechte veiligheidsvoorschriften voor dieren in stallen." 

Stallen mogen onder voorwaarden uitbreiden tot ver boven de maximale wettelijke norm van 1000m2 per brandcompartiment. In 2007 is er een maximum norm van 2500m2 gesteld. Daarboven moet de ruimte worden gescheiden door een brandwerende muur, zo zegt het ministerie van VROM in een handreiking. Deze 2500m2 ligt echter niet als maximum in de wet vast. Boeren en  gemeenten nemen de toch al ruime regels nog veel ruimer. Wakker Dier spant vandaag, samen met de organisatie Mobilisation for the Environment, een proefproces aan tegen een zeugenstal die moet gaan bestaan uit één groot brandcompartiment van 2900 m2, in Sinderen, bij Varsseveld. Wakker Dier heeft vandaag een schorsingsverzoek ingediend om de bouw van de stal zo snel mogelijk stil te leggen.  

De Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR) deelt de zorg van Wakker Dier en meent ook dat dieren in stallen beter beschermd zouden kunnen worden tegen brand. Dhr. ir. Scherjon van de NVBR: "We rukken met een brandweerwagen uit voor elke kat in een boom maar moeten hulpeloos toezien hoe een stal met 20.000 kippen in rook opgaat. Er zijn zoveel mogelijkheden om branden in stallen te beperken maar die worden nu niet gebruikt.  Het bouwbesluit kent geen specifieke bepalingen voor het beschermen van dieren." 
 
In 2008 zijn al 2.760 varkens, 87.000 kippen en 450.000 vissen en 110 schapen omgekomen in tien stalbranden. Om meer brandslachtoffers te voorkomen eist Wakker Dier dat  de wet op de volgende vier punten wordt aangepast: 

• Stallen moeten worden onderverdeeld in brandcompartimenten niet groter dan 1000 m2. De brandweer heeft dan altijd een kans om een deel van de dieren redden.
• Stallen moeten worden voorzien van brandmelders die direct doorkoppelen naar de brandweer. Zo worden branden eerder ontdekt en is de brandweer eerder ter plaatse.  
• Elke  keer als een stal wordt leeggehaald, dient deze grondig gereinigd te worden, inclusief het reinigen van stof uit elektrische installaties. Stof is een grote veroorzaker en snelle verspreider van brand.
• De brandweer moet jaarlijkse preventieve controles houden in stallen. Veel branden zijn het gevolg van achterstallig onderhoud. De brandweer kan op de kritieke punten wijzen.