RISICO'S VOEDSELVEILIGHEID DOOR SLECHT FUNCTIONEREN GMP-SYSTEEM Stichting Wakker Dier voelt zich zeer gesteund door de publicatie in de Volkskrant van vandaag uit een uitgelekte brief van Transport en Logistiek Nederland aan het ministerie van LNV waarin de vervoerders duidelijk maken dat de problemen in de diervoedersector veel groter zijn dan de ministers Veerman en Donner de Tweede Kamer vorige week wilden doen geloven. De diervoedervervoerders stellen in een brief aan het landbouwministerie zich te herkennen in de problemen die in de media worden geschetst. Zij constateren vaak onregelmatigheden die een risico vormen voor de voedselveiligheid. Zo constateren zij vervoer van veevoedergrondstoffen in verontreinigde containers en een andere inhoud van containers dan de leverancier op de ladingsdocumenten aangeeft. De veevoersector handelt in strijd met de regels wanneer met niet GMP-erkende vervoersbedrijven samengewerkt wordt. De controle is vooral administratief en de sanctionering stelt weinig voor. Diervoedervervoerders zien hierdoor in het geheel geen meerwaarde meer in het GMP-systeem en diverse vervoerders stoppen of overwegen te stoppen met GMP. Dat is zeer opmerkelijk omdat juist de politiek voor een groot deel vertrouwt op de zelfcontrole van de sector binnen dit GMP-systeem. Juist die “goed werkende” zelfcontrole zou voor een aantal politieke partijen reden zijn het verzoek om een parlementaire enquête van PvdA, SP en Groenlinks af te wijzen.
In het ‘protocol onaangekondigde controles GMP’ wijzen de diervoedervervoerders erop dat de eigen controle (GMP) van het Productschap Diervoeder niet functioneert. De klachten blijken tot gevolg te hebben dat diervoedervervoerders geen meerwaarde meer zien in de GMP-certificering. Ze stoppen daarom met het certificaat of overwegen dit. De GMP voorschriften schrijven voor dat alle diervoedervervoerders twee maal per jaar moeten worden gecontroleerd op naleving van de voorschriften. Één van deze controles moet aangekondigd plaatsvinden, de andere controle is een onaangekondigde controle. Vooral de onaangekondigde controles blijken volgens de vervoerders problemen op te leveren. Zo worden voertuigen waarmee risicovolle producten zoals huisvuil en mest vervoerd worden, soms niet adequaat gereinigd en ontsmet. Kantoorcontroles zoals op dit moment worden uitgevoerd kunnen deze misstanden niet opsporen, evenmin als het onjuist invullen van de vrachtbrieven. Onaangekondigde, voornamelijk administratieve controles, blijken vaak niet te kunnen plaatsvinden door afwezigheid van de vervoerder. De diervoedervervoerders van Transport en Logistiek Nederland hebben eerder al wijzigingen voorgesteld om tot verbeterde controle te komen. Alleen op die manier kan naar hun idee een wezenlijke bijdrage geleverd worden aan de bestrijding van vervuiling van diervoeders. De maatregelen werden door het Productschap Diervoeder echter niet geaccepteerd. De veevervoerders vragen nu aan de ministers om te bemiddelen in het conflict met de veevoerbedrijven. Ze stellen vast dat het productschap een publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie in de diervoederproductieketen zou moeten zijn, maar in dit geval meer lijkt op een belangenbehartiger voor individuele diervoeder fabrikanten. Wakker Dier voelt zich zeer gesteund door de brief van Transport en Logistiek Nederland die duidelijk maakt dat de problemen in de diervoedersector allerminst af te doen zijn als een “opgewarmd prakje” zoals minister Veerman sneerde. Vastgesteld kan worden dat de veevoedersector een wirwar aan verzamelaars, mengers en vervoerders is die van de duizenden stromen en stroompjes afvalstoffen die verwerkt worden tot veevoer, iets oncontroleerbaars hebben gemaakt. Al eerder stelde ook het onderzoeksinstituut Research voor Beleid eind 2003 in opdracht van het parlement dat ‘van iets wat beheersbaar was, op deze wijze iets onbeheersbaars wordt gemaakt.’. ‘De pakkans en sancties bij overtredingen van het kwaliteitssysteem worden als laag ervaren’. Het rapport over de milieucriminaliteit stelt: ’de omstandigheid dat de (bestuurlijke) handhaving zeer summier, de pakkans gering en de strafmaat laag is, leiden ertoe dat de omvang van grijze milieucriminaliteit zeer omvangrijk kan zijn.’. Wakker Dier is van mening dat niet volstaan kan worden met een belofte voor wat extra controles of een extra administratieve verplichting. De enige structurele oplossing ligt in het ontrafelen van de diervoedersector door invoering van een zeer beperkte ‘positieflijst’ van toegestane voedermiddelen die in een korte overzichtelijke keten tot veevoeder worden verwerkt. En een waterdichte, controleerbare GMP+ procedure die door alle partijen wordt gerespecteerd. De vermeende aantasting van de bestuurlijke integriteit kan slechts worden weggenomen wanneer kabinet en kamer duidelijk maken de problemen rond het gesjoemel met veevoer serieus te nemen en te werken aan sluitende oplossingen. Zonder adequate maatregelen blijft de voedselveiligheid speelbal van een onoverzichtelijke sector en een falend controlesysteem met lage pakkans, lage boete en lucratieve voordelen bij het omzeilen van wet- en regelgeving. -einde persbericht- Noot voor de redactie: Wakker Dier voelt zich niet vrij de brief van TLN aan de directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid van het ministerie van LNV te publiceren. Inzage in de brief vormde voor Wakker Dier wel aanleiding de pers te informeren, gelet op het feit dat bij de ervaringsdeskundigen binnen de vervoerssector een veel kritischer houding te bespeuren valt dan de politiek inneemt. Uit het spoeddebat d.d. 02-02 bleek dat zowel bewindslieden als regeringsfracties de kwestie liever toedekken dan aan nader onderzoek onderwerpen.Voor vragen over de inhoud van de brief of verificatie kan het best contact opgenomen worden met TLN (mevrouw D. van Son) of LNV (dr. ir. H. Paul MPA).