Steeds meer vleesstunts

De folders van de supermarkten staan vol met vleesaanbiedingen. Het waren er afgelopen kwartaal weer bijna anderhalf keer meer dan een jaar geleden. De stijging geldt voor alle supermarkten, en voor zowel varkens- en rundvlees als (plof)kip. De zeven supermarkten prezen het vlees in totaal 904 keer aan, waarvan 745 keer (82%) vlees zonder dierenwelzijnskeurmerk.

Ook wanneer men de aanbiedingen van de eerste 3 kwartalen bij elkaar optelt, is er in 2015 veel meer gestunt dan in 2014, namelijk 27% meer.


Emté dieronvriendelijkst – Emté heeft de dieronvriendelijkste folder: zij stuntten het meest met plofkip en hebben enorm vaak industrievarken in de aanbieding. Daarnaast stuntte Emté veel met rundvlees. Naast de meeste kiloknallers, had Emté het minst vaak vlees met een dierenwelzijnskeurmerk in de folder: slechts tweemaal wees de super haar klanten hierop.

Varken is het haasje – Het gros van alle aanbiedingen betreft industrievarken. Dat is vreemd, want alle supermarkten hebben toegezegd per 1 januari aanstaande alleen nog maar varkensvlees te verkopen dat voldoet aan de eisen van 1 ster Beter Leven. Hiervan is in de reclamefolders echter nog niets te merken.

Steeds meer supers weren plofkip uit folder – 118 keer stond plofkip in de folder. Dat is 55% meer dan in 2014. De aanbiedingen in 2015 waren afkomstig van Emté, Albert Heijn, Lidl en Plus. Lidl en Plus beloofden Wakker Dier recent om hiermee te stoppen. Jumbo, Dirk en Aldi weren plofkip al langer uit de reclamefolder. Van de 7 grote ketens gaan dus alleen Albert Heijn en Emté hier nog mee door.

Ook meer aanbiedingen voor vlees met keurmerk

Naast regulier vlees, maakten de supers ook 159 keer reclame voor vlees met een dierenwelzijnskeurmerk. Dit is een stijging van 127%, maar door de grote stijging van stunts met regulier vlees blijft het aandeel van aanbiedingen met keurmerk onder de 20%. Het overgrote deel betrof vlees met één Beter Leven ster van de Dierenbescherming (106 keer). De meeste van deze aanbiedingen stonden in de folder van Lidl. Emté en Jumbo hadden het minste aandacht voor diervriendelijker vlees: Emté had tweemaal en Jumbo eenmaal vlees met een keurmerk in de folder. Supermarkt Plus promootte het vaakst biologisch vlees. Van de slechts 40 (4%) aanbiedingen voor biologisch vlees, waren er 35 te danken aan Plus.

Kiloknallen heeft vele schadelijke gevolgen

In augustus bracht Wakker Dier een rapport uit over de schadelijke gevolgen van het kiloknallen. Die liegen er niet om: door de prijsdruk zijn de afgelopen decennia boeren steeds goedkoper gaan produceren met veel dierenleed tot gevolg. Weinig ruimte, afknippen van varkensstaarten, snelle groei van kippen en varkens, pijnlijke zweren en gewrichten, longontstekingen en diarree door onhygiënische omstandigheden zijn dagelijkse praktijk voor miljoenen dieren in de Nederlandse vee-industrie. Daarnaast leidt de prijsdruk die al decennia hoog is, tot veel failliete boeren, hoog antibioticagebruik, enorme megastallen en een consument die het inmiddels normaal vindt dat vlees goedkoop en in de aanbieding is.

De hoge Westerse vleesconsumptie staat maatschappelijk onder druk vanwege de gevolgen voor klimaat, milieu, en ontbossing voor de teelt van veevoer. Met hun gekiloknal echter, stimuleren supermarkten juist de consumptie van vlees. Wakker Dier wil dat supermarkten stoppen met reclame maken voor vlees zonder dierenwelzijnskeurmerk.

Supermarkten negeren politiek

Ex-staatsecretaris Dijksma heeft zich – net als de Tweede Kamer en de Wetenschappelijke Raad voor de Regering – uitgesproken tegen het gestunt met vlees, omdat het de verduurzaming remt en voedselschandalen in de hand werkt. Volgens Dijksma was zij in gesprek met de supermarkten, die haar vertellen dat “er een gedeelde wens is om te komen tot (verdere) verduurzaming van de vleesketen, waar prijsvorming en het effect daarvan in de keten bij horen”. Maar kennelijk zijn dat loze woorden, aldus Wakker Dier: “Zodra Dijksma het pand verlaat, knallen supermarkten de folders weer vol met dierenleed voor dumpprijzen. De politiek zal daadkrachtig moeten ingrijpen om hun nieuwe beleid naar veilig, duurzaam en gezond voedsel waar te maken. We vragen de nieuwe staatssecretaris Van Ham met klem om actie te ondernemen”.

Foldermonitor

Wakker Dier registreert sinds 2010 de aanbiedingen uit de folders op productniveau (sku’s) van de grote supermarktketens. Inmiddels is dit een analysebestand van meer dan 25 duizend aanbiedingen. Van elke aanbieding worden kenmerken als vleessoort, kiloprijs, afprijzing en supermarkt genoteerd. Hierbij wordt gekeken naar al het vlees dat een maaltijdcomponent is: dus naar vlees uit het verse vleesschap en rookworsten, en niet naar ragout, snacks, pizza’s of kant-en-klaarmaaltijden waar vlees in verwerkt is. Sinds januari 2015 monitort Wakker Dier ook vijf kleinere supermarktketens (Coop, Hoogvliet, Vomar, Deen en Dekamarkt) en worden ook bevroren vlees en vleeswaren meegenomen. Hierover publiceert Wakker Dier later. In deze analyse zijn aanbiedingen voor wild en ‘natuurvlees’ buiten beschouwing gelaten.

Lees meer over de campagne ‘Stop de Kiloknaller’.