• stem van de vergeten dieren in de Nederlandse vee-industrie
    • moeder kind kalf
    • kalfjes worden vaak direct na geboorte
      bij hun moeder weggehaald

    • moeder kind kuiken
    • kuikens zien hun moeder nooit

    • moeder kind big
    • biggen worden al na vier weken
      bij hun moeder weggehaald

  • Previous
  • Next

Moeder en kind in de vee-industrie

In de vee-industrie krijgen moederdieren geen kans om voor hun jongen te zorgen. Zij moeten namelijk zo snel mogelijk weer nieuwe jongen krijgen, of melk of eieren leveren. Hierdoor groeien de jongen op zonder hun moeder.

Lees meer

De ergste misstanden:

  • Te vroege scheiding van moeder en kind.
  • Onvoldoende opvang voor jonge dieren.

 

Moeder en kind in de vee-industrie

Dieren in de vee-industrie zijn al generaties lang gedomesticeerd. Toch lijken ze nog sterk op hun wilde voorouders. Zo hebben alle moeders een sterke drang om voor hun jongen te zorgen. Dieren die de gelegenheid krijgen om hun jongen groot te brengen, doen dit graag en goed. Ze beschermen en voeden hun jongen en vormen een band.

Moeders in de vee-industrie krijgen nooit de kans om dit natuurlijke gedrag te vertonen. Het scheiden van moeder en jongen gaat abrupt en onnatuurlijk snel. De moeder raakt hierdoor ontregeld en gestrest. De jonge dieren krijgen te vroeg te maken met een verandering van hun dieet en van hun fysieke en sociale omgeving. De vroege scheiding heeft negatieve gevolgen voor welzijn van moeder en kind.

Koeien

Kalfjes worden meestal direct na de geboorte bij hun moeder weggehaald. Soms mogen ze wel de eerste melk (biest) drinken bij hun moeder, maar meestal ontvangen ze die van de boer. Dit verschilt enorm van de natuurlijke situatie, waarin kalfjes pas op de leeftijd van 6 à 12 maanden geleidelijk afstand nemen van hun moeder.

De kalfjes worden meteen weggehaald zodat ze geen band opbouwen met hun moeder. Die moet namelijk daarna weer gemolken worden en dan loopt zo’n kalfje alleen maar in de weg. De moeder krijgt geen kans om haar jong te verzorgen. Er is weinig bekend over het effect hiervan, maar vaak vertonen moeders rusteloos en angstig gedrag. Bovendien krijgen moeders zonder kalf vaker last van uierontsteking.

De eerste weken wordt het kalf alleen in een klein hok gezet. Zo leert hij sneller uit een emmer te drinken. De kalfjes mogen niet bij elkaar staan, omdat ze dan urine uit elkaars geslachtsdelen zuigen. Dit komt omdat de aangeboren behoefte om te zuigen zo sterk is dat ze naar vervanging van de moederuier zoeken. Het gebrek aan sociaal contact met hun moeder en met leeftijdsgenootjes heeft een negatieve invloed op de sociale kwaliteiten van een kalf. Vroeg gescheiden kalfjes vertonen minder sociaal gedrag en vaker abnormaal gedrag op latere leeftijd. Ook krijgen ze vaker diarree en groeien ze slechter.

Varkens

Biggen mogen 28 dagen bij hun moeder blijven. Deze grens ligt vast in de wet. Soms worden moeder en kind eerder gescheiden, dat mag als er aan een beperkt aantal extra voorwaarden wordt voldaan. De natuurlijke leeftijd waarop een big op eigen benen staat, verschilt sterk per big en ligt tussen de 56 en 140 dagen. Door de biggetjes zo vroeg mogelijk bij hun moeder weg te halen, kan zij eerder opnieuw bevrucht worden. Hoe sneller, hoe beter omdat er zo meer vlees geproduceerd kan worden. Maar het te vroeg scheiden van moeder en kind zorgt voor veel stress. De moeder krijgt geen kans om moedergedrag te vertonen, terwijl zij daar wel sterke drang toe heeft.

Nadat de biggen bij hun moeder zijn weggehaald, worden ze verplaatst naar een hok met allerlei verschillende nesten. De biggen kennen elkaar niet en dat maakt ze agressief en gestrest. Naarmate de biggen vroeger weggehaald worden, neemt de mate van deze gedragingen toe. Te vroeg gescheiden biggen hebben een verminderde weerstand, vaker diarree en hun groei is verstoord. Ze vertonen meer angstgedrag, agressiviteit en passiviteit.

Zeugen worden geselecteerd op grote aantallen biggen per worp. Ze zijn daarin zo ver doorgefokt dat ze steeds vaker meer biggetjes krijgen dan ze kunnen voeden. De zwakste biggetjes krijgen hierdoor niet genoeg melk. Zij worden bij hun moeder weggehaald en bij een andere zeug geplaatst. Dit heet ‘overleggen’. Om ruimte te creëren bij de andere zeug, worden haar eigen goed groeiende biggen nog voor de verplichte 28 dagen weggehaald. Op deze manier kan een zeug jaarlijks nog meer biggen krijgen.

Door biggen over te leggen verandert de groepssamenstelling. Een moeder herkent haar eigen biggen en biggen uit één nest herkennen elkaar. Een vreemde big wordt er direct tussenuit gepikt. Dit zorgt voor veel onrust in de groep, er is ook veel agressie jegens die vreemde big(gen). Niet alleen de zwakke biggetjes worden overgelegd. Overleggen gebeurt ook om bijvoorbeeld uniforme groepen te krijgen waarin alle biggen even groot zijn. Dit is handig bij het verder vetmesten van de big. De extra stress die dit de biggen oplevert wordt genegeerd.

Kippen

Bij kuikens is moederzorg helemaal afwezig. Nadat de moeder het ei heeft gelegd, wordt het direct weggehaald en uitgebroed in een machine. Een hen in de natuur beschermt haar kuikens, houdt ze warm, leert ze eten, rusten, sociaal gedrag en veren poetsen. Maar een hen in de vee-industrie krijgt nooit de kans om dit moederlijk gedrag te vertonen. Hoewel ze bijna elke dag een ei legt, broedt ze er nooit eentje uit.

De kuikentjes komen uit in een broedmachine, een warme donkere kast zonder water of voedsel. Als het merendeel is uitgekomen, wordt de machine leeggehaald en komen de kuikens op een lopende band terecht. Daar worden ze gesorteerd, ingeënt en op transport gezet. Soms duurt het twee dagen voordat een kuiken in een stal komt en voor het eerst water kan drinken.

De kuikens groeien vervolgens op met duizenden leeftijdsgenootjes tegelijk, zonder moederzorg. Er is weinig onderzoek gedaan naar het effect van deze moederloze jeugd. Wel is aangetoond dat kuikens die bij hun moeder opgroeien hun leven lang socialer en minder angstig zijn en minder veren pikken.

Wat wil Wakker Dier vooral verbeteren?

Koe en kalf
  • Later scheiden van moeder en kind.
  • Goede opvang van jonge dieren.

Moeder en kind in de media

Miljoenen kalfjes, kuikens en biggen krijgen amper  moederzorg. De gevolgen hiervan waren te zien op te zien op EenVandaag

Rapport

Moederloos opgroeien veroorzaakt welzijns- en gezondheidsproblemen, zo blijkt uit het rapport van het Louis Bolk Instituut. Lees hier het rapport De Moederloze Veestapel.

Een moedervarken krijgt steeds meer biggetjes per jaar. Dit is slecht nieuws voor moeder en kind. Leer hier meer over in het rapport Meer biggen dan melk.

Laatste update: januari 2017.

wat kun jij doen?