Het leven van een gans

De ergste misstanden:

• De ganzen worden driemaal daags onder dwang gevoerd.
• Infecties, verwondingen aan de hals en stress.
• Risico op een geperforeerde slokdarm door het voeren met een stalen buis.
• In sommige landen worden de ganzen levend geplukt.

Het leven van een gans

In Nederland worden geen ganzen gehouden in de vee-industrie. Maar we eten wel gans. Naast gewone ganzenlever, eten we ook vervette ganzenlever: foie gras. Dit wordt geïmporteerd, omdat de productie ervan in Nederland verboden is.

De gans wordt in de laatste twee tot drie weken voor de slacht onder dwang gevoerd. Deze dwangvoeding, in het Frans gavage genoemd, gebeurt door een lange stalen of rubberen buis in de keel te duwen. Hierdoor wordt driemaal daags een vette maïspap rechtstreeks de maag ingepompt. Dit veroorzaakt angst, pijn en ernstige ademhalingsproblemen. Ook lopen de ganzen het risico dat hun slokdarm wordt geperforeerd door de stalen buis. Door het vele en vetrijke voer ontstaat een zieke vervette lever, foie gras, die haar werk niet meer kan doen. De opgezwollen lever drukt de poten in zo'n positie, dat lopen moeilijk is. Als de slachtleeftijd nadert, kunnen veel dieren dan ook niet meer normaal lopen. Het sterftecijfer stijgt met een factor tien à twintig. Een deel van de ganzen raakt gewond aan hals en keel, en loopt infecties op. Het dier sterft een pijnlijke dood.

Foie gras

Foie gras is de vervette lever van eenden of ganzen. Het is een beschermde naam op grond van nationale en Europese verordeningen. Een vervette ganzenlever heet foie gras ('de oie') bij een gewicht van meer dan 400 gram. Ter vergelijking: een gewone ganzenlever weegt 100-130 gram. Een vervette eendenlever mag foie gras ('de canard') genoemd worden vanaf 300 gram, terwijl een gewone eendenlever slechts 50-70 gram weegt. De levers die als foie gras verkocht worden, zijn tot wel 10 keer groter dan normale levers.

Ieder jaar worden wereldwijd meer dan 36 miljoen eenden en 0,5 miljoen ganzen onder dwang gevoederd voor dit product. Frankrijk maakt 75 procent van de wereldwijde foie gras-productie, gevolgd door Bulgarije en Hongarije. Ook in buurland België wordt het nog geproduceerd. Ondanks dat de productie in Nederland is verboden, wordt het hier wel gegeten. In 2010 importeerde Nederland 45.670 kilo foie gras.

Diervriendelijke foie gras bestaat niet!

Foie gras en dwangvoeding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de Franse wet is dit zelfs vastgelegd. De laatste jaren serveren veel restaurants zogenaamd 'diervriendelijke' foie gras. Maar dat bestaat niet! Hooguit worden de dieren met een rubberen in plaats van een stalen buis gevoerd en gebeurt het voeren niet met een pneumatische pomp. Het leven voorafgaand aan de dwangvoedering varieert, maar de gans of eend heeft hoe dan ook de laatste twee weken van zijn leven meerdere malen per dag een buis in zijn strot gekregen.

Cijfers

• In 2010 importeerde Nederland 45.670 kilo foie gras.Frankrijk produceerde in 2009 18.820 ton foie gras, 75 procent van de wereldproductie.
• Wereldwijd ondergaan jaarlijks meer dan 36 miljoen eenden en 0,5 miljoen ganzen de pijnlijke dwangvoedering.