Het leven van een gans

De ergste misstanden

• Driemaal daags met dwang gevoerd
• Veel infecties, botbreuken en verwondingen aan de hals
• Groot risico op geperforeerde slokdarm door voeren met stalen buis
• In sommige landen levend geplukt

Het leven van een gans

In Nederland worden geen ganzen gehouden in de vee-industrie. Maar we eten wel gans. Naast gewone ganzenlever, eten we ook vervette ganzenlever, zogenoemde foie gras. Dit wordt geïmporteerd omdat er in Nederland geen productie plaatsvindt. De gans wordt in de laatste twee weken voor de slacht onder dwang gevoerd.

Deze dwangvoeding, in het Frans gavage genoemd, gebeurt door een lange stalen of rubberen buis in de keel te duwen waardoor twee- à driemaal daags een vette maïspap rechtstreeks de maag wordt ingepompt. Dit veroorzaakt angst, pijn en ernstige ademhalingsproblemen. Door het vele en vetrijke voer ontstaat een zieke vervette lever, foie gras, die haar werk niet meer kan doen, en die door opzwelling andere organen verdrukt. Als de slachtleeftijd nadert, kunnen veel dieren niet meer normaal lopen. De sterfte stijgt met factor 10-20. Meer dan de helft van de ganzen raakt gewond aan hals en keel, en loopt infecties en botbreuken op. Meer dan eens raakt de slokdarm van het dier geperforeerd door de stalen buis. Het dier sterft een pijnlijke dood.

Foie gras

Foie gras is de vervette lever van eenden of ganzen. Het is een beschermde naam op grond van nationale en Europese verordeningen. Een vervette ganzenlever heet foie gras ('de oie') vanaf 400 gram, de gewone lever weegt 100-130 gram. Een vervette eendenlever mag foie gras ('de canard') genoemd worden vanaf 300 gram, een gewone lever weegt 50-70 gram. De levers die als foie gras verkocht worden, zijn tot wel 10 keer vergroot.

Ieder jaar worden wereldwijd meer dan 36 miljoen eenden en 0,5 miljoen ganzen voor dit product gedwangvoederd. Frankrijk maakt 80% van de foie gras wereldwijd, gevolgd door Bulgarije en Hongarije. Ook in buurland België wordt het nog geproduceerd. Ondanks dat de productie in Nederland is verboden, wordt het hier wel gegeten. In 2010 importeerde Nederland 45.670 kg foie gras.

Diervriendelijke foie gras bestaat niet!

Foie gras en dwangvoederen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de Franse wet is dit zelfs vastgelegd. De laatste jaren serveren veel restaurants zogenaamd 'diervriendelijke foie gras'. Dat bestaat niet! Hooguit worden de dieren met een rubberen in plaats van een stalen buis gevoerd en gebeurt de voedering niet met een pneumatische pomp. Het leven vooraf aan de dwangvoedering varieert, maar de gans of eend heeft hoe dan ook de laatste twee weken van zijn leven meerdere malen per dag een buis in zijn strot gekregen.

Cijfers

• In 2010 importeerde Nederland 45.670 kg foie gras. 
• De productie in Frankrijk in 2009 was 18.905 ton, 80% van de wereldproductie.
• Jaarlijks ondergaan meer dan 36 miljoen eenden en 0,5 miljoen ganzen de pijnlijke dwangvoedering.