Het leven van een legkip

Grootste misstanden

• Te weinig ruimte voor kooi- en scharrelkippen
• 82% van deze kippen komt nooit buiten
• Elk jaar worden 30 miljoen jonge haantjes versnipperd of vergast
• Snaveltjes worden afgeknipt
• Pikkerij en kannibalisme door gebrek aan ruimte en afleiding
• Pijn, stress en botbreuken bij ruwe vangst en slacht

Het leven van een legkip

Het leven van een legkip begint in een broedmachine. Direct na de geboorte worden alle haantjes vergast of levend vermalen. Bij de hennetjes wordt met een scherp heet mes de snavel afgesneden. Dit is zeer pijnlijk, omdat er zich veel gevoelige zenuwen in de snavel bevinden. Dit gebeurt omdat de hennen te dicht op elkaar leven en elkaar tot bloedens toe pikken. Alleen hennetjes die naar een biologische of Rondeelstal gaan, mogen hun snavel houden.

De kippen leven eerst zestien weken in een opfokbedrijf, waarna ze worden vervoerd naar verschillende houderijsystemen. 23% van de leghennen in Nederland leeft in kooien, 59% wordt in een scharrelstal gehouden, 15% krijgt een vrije uitloop naar buiten en 4% van alle leghennen wordt biologisch gehouden. Een leghen leeft ongeveer zeventien maanden; na 300 eieren is zij “op”.

Bij de afvoer naar de slacht wordt de hen ´s nachts met de hand gevangen. Dat gaat er vaak ruw aan toe; veel kippen breken vleugels en poten tijdens de vangst. Vervolgens gaat ze op transport naar een slachterij in België en eindigt daar als soepkip.

Bij de slacht worden alle legkippen nog steeds met de waterbakmethode verdoofd. Bij deze dieronvriendelijke verdovingsmethode wordt de kip ondersteboven in een waterbak gehangen die onder stroom staat. Hierdoor raakt de kip buiten bewustzijn. Maar er staat vaak onvoldoende stroom op het water waardoor een aanzienlijk deel van de kippen nog (deels) bij bewustzijn is als ze geslacht worden. Deze werkwijze wordt per 1 januari 2013 verboden in Europa.

Het leven van een leghen verschilt aanzienlijk tussen de diverse systemen. Daarom staat er op het ei een code om aan te geven uit wat voor stal het komt.

Kooikip – eicode 3

De meest dieronvriendelijke huisvesting krijgt eicode 3. De hennen zitten in kooien waar geen/nauwelijks mogelijkheid is voor basisbehoeften zoals scharrelen, stofbaden en gebruik van legnest of zitstok. De traditionele legbatterij, waar een kip maar 1 A4'tje leefruimte en geen stok, nest of strooisel krijgt, is nu in Europa verboden. Alle kooikippen zitten nu in verrijkte kooien of koloniehuisvesting.

In een verrijkte kooi heeft ieder hen anderhalf A4'tje leefruimte. Ze kan haar vleugels niet strekken. Er is een zitstokje, een plastic grasmatje met wat strooisel en een plastic flap die als ‘legnest’ dient. Deze voorzieningen zijn echter zo minimaal aangebracht dat de kippen er nauwelijks gebruik van kunnen maken. Er zijn namelijk geen concrete afspraken gemaakt over de grootte van het matje, de zitstok of de hoeveelheid strooisel. Er zijn verrijkte kooien met kleine groepen (10-12), middelgrote groepen (15-30) en grote groepen (30-60) hennen, maar voor de ruimte per hen maakt dat niets uit. Sinds 2008 mogen er geen verrijkte kooien meer gebouwd worden, maar bedrijven die toen al met verrijkte kooien werkten mogen dat blijven doen tot 2021.

Na 2021 mogen kooikippen alleen nog in koloniehuisvesting gehouden worden. De kooi bij een koloniehuisvesting is 5 cm hoger dan een verrijkte kooi, er zitten minimaal 30 dieren per kooi en er zijn twee zitstokken op verschillende hoogtes. De strooiselmat en het legnest zijn groter. Een hen heeft 19% meer ruimte dan in een verrijkte kooi, maar dat is nog steeds minder dan 2 A4´tjes.

Scharrelkip – eicode 2

De scharrelkip heeft het niet veel beter. Zij heeft ongeveer twee A4’tjes tot haar beschikking. En hoewel de term ‘scharrel’ dit doet vermoeden,  heeft ze geen uitloop naar buiten. Ze zit niet in een kooi, maar met honderden ander hennen samen in een grote stal. Er is wat strooisel om te scharrelen, legstokken en flappen waarachter de hennen hun eieren kunnen leggen. Maar er wordt onderling veel gepikt, door het gebrek aan ruimte en afleiding.

In 2010 is er een nieuw soort legsysteem geïntroduceerd: het Rondeel-ei. Deze kippen komen wel buiten, mogen hun snavel houden en hebben twee keer zoveel leefruimte als scharrelkippen. Het leven van deze kippen is zo goed dat de Dierenbescherming het Rondeel beloont met 3 Beter Leven Sterren. Maar omdat de leefomstandigheden niet aan de Europese technische eisen voldoen voor vrije-uitloopeieren, krijgen de eieren slechts eicode 2.

De ‘vrije-uitloopkip' – eicode 1

De vrije-uitloop- of graskip heeft twee A4’tjes ruimte en een ruime uitloop naar buiten.

Biologische kippen – eicode 0

Biologische kippen hebben binnen drie A4’tjes ruimte en buiten vier vierkante meter. Ze krijgen gevarieerd en biologisch voer. Biologische legkippen zijn, samen met Rondeelkippen, de enige die hun snavel mogen houden.

Cijfers

• Er zijn 44.5 miljoen legkippen in ons land (CBS 2011).
• Elke seconde wordt een eendagskuiken vergast of levend vermalen.
• In 2011 hebben Nederlandse kippen 10,6 miljard eieren gelegd.
• Een gemiddelde hen wordt zeventien maanden oud, komt nooit buiten en broedt nooit een ei uit.