Het leven van een legkip

De ergste misstanden:

• Te weinig ruimte voor kooi- en scharrelkippen.
• 81 procent van de kippen komt nooit buiten.
• Elk jaar worden 30 miljoen jonge haantjes versnipperd of vergast.
• Snaveltjes worden gekapt.
• Door gebrek aan ruimte en afleiding gaan de kippen op elkaar pikken en eten elkaar zelfs op.
• Pijn, stress en botbreuken bij ruwe vangst en slacht.

Het leven van een legkip

Het leven van een legkip begint in een broedmachine. Direct na de geboorte worden alle haantjes vergast of levend vermalen. Bij de hennetjes wordt de snavel gekapt met een infraroodstraal. Dit is pijnlijk, omdat er veel gevoelige zenuwen in de snavel zitten. Men doet dit, omdat de hennen te dicht op elkaar leven en elkaar tot bloedens toe met de snavel verwonden. Alleen hennetjes die naar een biologische of Rondeelstal gaan, mogen hun snavel houden.

De kippen leven eerst 16 weken in een opfokbedrijf, waarna ze worden vervoerd naar verschillende soorten kippenhouderijen. In Nederland leeft 17,5 procent van de leghennen in kooien, 63,5 procent in een scharrelstal, 15 procent heeft een vrije uitloop naar buiten en 4 procent wordt op biologische wijze gehouden. Een leghen leeft ongeveer 17 maanden, na 300 eieren is zij "op”.

Tussen de kippenhouderijen bestaan aanzienlijke verschillen in leefomstandigheden. Daarom staat er op elk ei een code om aan te geven uit wat voor soort stal het komt.

Kooikip – eicode 3

De meest dieronvriendelijke huisvesting krijgt eicode 3. Hier zitten de hennen in kooien waar geen of nauwelijks mogelijkheden zijn voor basisbehoeften als scharrelen, stofbaden en het gebruik van een legnest of zitstok. De traditionele legbatterij, waar een kip maar één A4'tje leefruimte krijgt, zonder stok, nest of strooisel, is in Europa verboden. Alle kooikippen zitten nu in verrijkte kooien of koloniehuisvesting.

In een verrijkte kooi heeft iedere hen anderhalf A4'tje leefruimte. Ze kan haar vleugels niet strekken. Er is een zitstokje, een plastic grasmatje met wat strooisel en een plastic flap die als legnest dient. Deze voorzieningen zijn echter zo minimaal dat de kippen er nauwelijks gebruik van kunnen maken. Er zijn namelijk geen concrete afspraken gemaakt over de grootte van het matje en de zitstok of de hoeveelheid strooisel. Er zijn verrijkte kooien met kleine groepen (10-12), middelgrote groepen (15-30) en grote groepen (30-60) hennen, maar voor de ruimte per hen maakt dat niets uit. Sinds 2008 mogen er geen verrijkte kooien meer gebouwd worden, maar bedrijven die toen al met verrijkte kooien werkten, mogen dat blijven doen tot 2021.

Na 2021 mogen kooikippen alleen nog in koloniehuisvesting gehouden worden. Hierbij is de kooi vijf centimeter hoger dan een verrijkte kooi, er zitten minimaal dertig dieren per kooi en er zijn twee zitstokken op verschillende hoogtes. De strooiselmat en het legnest zijn groter. Een hen heeft negentien procent meer ruimte dan in een verrijkte kooi, maar dat is nog steeds minder dan twee A4'tjes.

Scharrelkip – eicode 2

De scharrelkip heeft het niet veel beter. Zij heeft ongeveer twee A4’tjes tot haar beschikking. Ze heeft geen uitloop naar buiten, hoewel de term ‘scharrel’ anders doet vermoeden. Ze zit niet in een kooi, maar met honderden andere hennen samen in een grote stal. Er is wat strooisel om in te scharrelen, er zijn legstokken en flappen waarachter de hennen hun eieren kunnen leggen. Maar door het gebrek aan ruimte en afleiding wordt er onderling veel op elkaar gepikt.

In 2010 is er een nieuw soort legsysteem geïntroduceerd: het Rondeel-ei. Deze kippen komen wel buiten, mogen hun snavel houden en hebben veel meer leefruimte dan scharrelkippen. Het leven van deze kippen is dusdanig goed dat de Dierenbescherming het Rondeel-ei beloont met drie Beter Leven-sterren. Maar omdat de leefomstandigheden niet aan de Europese technische eisen voldoen voor vrije-uitloopeieren, krijgen de eieren slechts eicode 2.

De ‘vrije-uitloopkip' – eicode 1

De vrije-uitloop- of graskip heeft twee A4’tjes ruimte en een ruime uitloop naar buiten.

Biologische kippen – eicode 0

Biologische kippen hebben binnen drie A4’tjes ruimte en buiten vier vierkante meter. Ze krijgen gevarieerd en biologisch voer. Biologische legkippen zijn, samen met Rondeelkippen, de enige die hun snavel mogen houden.

De slacht van een legkip

Voor de afvoer naar de slacht worden de hennen 's nachts met de hand gevangen. De vangst gaat er ruw aan toe; veel kippen breken vleugels en poten tijdens de vangst. Vervolgens gaan ze op transport naar een slachterij in België om daar als soepkip te eindigen.

Bij de slacht worden de meeste legkippen nog steeds met de waterbakmethode verdoofd. Dit is een dieronvriendelijke verdovingsmethode waarbij de kip ondersteboven in een waterbak wordt gehangen die onder stroom staat. Hierdoor raakt de kip buiten bewustzijn. Maar er staat vaak onvoldoende stroom op de bak, waardoor een aanzienlijk deel van de kippen nog bij bewustzijn is als ze geslacht wordt. Deze werkwijze wordt in de toekomst dan ook verboden. Kippen worden dan verdoofd door een stroomstoot door het hoofd van de kippen te sturen of door gasverdoving.
 

Cijfers

• Er zijn 42,8 miljoen legkippen in ons land.
• In 2012 hebben alle Nederlandse kippen samen 10,2 miljard eieren gelegd.
• Elke seconde wordt een eendagskuiken vergast of levend vermalen.
• Een gemiddelde hen wordt 17 maanden oud, komt nooit buiten en broedt nooit een ei uit.