• stem van de vergeten dieren in de Nederlandse vee-industrie
    • slideshow megastal 1
    • tienduizenden dieren...
      samen in één fabriek

    • slideshow megastal 2
    • MEGA...
      ziekte-uitbraken en ruimingen

    • slideshow megastal 3
    • MEGA...
      mestproductie

    • slideshow megastal 4
    • MEGA...
      brandgevaar

    • slideshow megastal 5
    • MEGA...
      oerwoudkap voor veevoer

  • Previous
  • Next

Megastallen

Vijftienduizend varkens of een miljoen kippen, in een fabriek achter tralies en tussen betonnen muren. Dat is een megastal. De meerderheid van de Nederlanders is tegen, en alle argumenten voor megastallen zijn onderuit gehaald. Toch schieten deze enorme dierfabrieken als paddenstoelen uit de grond. Wat zijn megastallen eigenlijk en wat betekenen ze voor mens en dier?

Lees meer

De ergste misstanden:

  • Hoge productie voor steeds goedkoper vlees.
  • Grotere gevolgen bij brand en ziekte.

 

Megastallen

Gangbare stallen in de intensieve veehouderij huisvesten al massa's dieren. Megastallen zijn nog weer groter. Er is geen duidelijke definitie van een megastal, maar Alterra (Universiteit Wageningen) spreekt over bedrijven die op een locatie minimaal 7.500 vleesvarkens, 1.200 fokvarkens, 120.000 leghennen, 220.000 vleeskuikens, 250 melkkoeien of 2.500 vleeskalveren houden. Met deze definitie heeft Nederland nu al 575 megastallen. Er zijn zelfs plannen voor een eerste gigastal: deze stal is nog eens 11 keer zo groot als een megastal!

Concurrentie om kiloknallers

Waarom zijn megastallen zo in opkomst? Omdat Nederland gespecialiseerd is in kiloknallen: het produceren van grote hoeveelheden goedkoop vlees – over de ruggen van de dieren. Door de toenemende concurrentie met landen waar grond en arbeid goedkoper zijn, zoeken boer en overheid hun heil in schaalvergroting. Deze strijd is gedoemd te mislukken, want een varkensflat in Polen zal het altijd winnen van een varkensflat in Nederland. We kunnen alleen maar koploper worden in Europa als we ons specialiseren in kwaliteit en dierenwelzijn, in plaats van in kwantiteit. Daar zijn Wakker Dier, wetenschappers en economen het over eens. Ook veel boeren delen tegenwoordig die mening.

Dierenwelzijn

Voor een varken maakt het niet veel uit of hij leeft in een bedrijf met 500 of 5.000 varkens. Hij woont in beide gevallen zes maanden lang in een kleine ruimte (0,8 tot 1,0 vierkante meter) in een dichte stal. Individuele zorg krijgt hij sowieso niet. Maar als er brand of een besmettelijke ziekte uitbreekt, zijn er wel ineens 5.000 varkens de dupe, in plaats van ‘slechts’ 500. Om ziekte te onderdrukken worden er (te) veel antibiotica gebruikt, zo veel dat bacteriën resistent worden. Ook bij een brand in een megastal zijn de gevolgen desastreus. De overheid zegt kansen te zien voor dierenwelzijn in een megastal. Deze zullen echter niet worden benut zolang men blijft concurreren voor de laagste prijs.

Milieu

Voorstanders vinden dat megastallen voordelen bieden voor het milieu: ze kunnen op industrieterreinen staan en vervuilen dan het landschap niet. De grotere stallen kunnen zich betere luchtwassers veroorloven en zo de uitstoot van schadelijke stoffen verminderen. Wakker Dier vindt dit maar marginale voordelen. Als we écht het milieu, het klimaat en de bossen in Zuid-Amerika willen sparen, is er maar één logische oplossing: minder dieren houden, exporteren en eten. Want minder dieren betekent minder mest, minder uitstoot en minder veevoer!

Boeren

Ook boeren zijn niet gebaat bij megastallen, want die verdringen de kleinere familiebedrijven. De laatste jaren is er een trend naar minder, maar grotere boerderijen. Neem de rundveesector: in de afgelopen 15 jaar is het aantal boerderijen met 45 procent gedaald, terwijl het aantal koeien per bedrijf flink toeneemt. Iedere dag stoppen 3 boeren met hun bedrijf omdat ze de concurrentie met de grote bedrijven niet langer aankunnen.

Geen weg terug

Eenmaal een megastal is er geen weg meer terug. Boeren hebben vaak veel geld in hun megastal geïnvesteerd, dat wel terugverdiend moet worden. En bovendien, als je een varkensflat op een industrieterrein hebt, waar maak je dan een uitloop? 

Wat wil Wakker Dier vooral verbeteren?

  • Geen megastallen.
  • Omschakeling naar kleinschalige, duurzame en diervriendelijke landbouw.

video's over megastallen

radiospots over megastallen

  • Megastal (2011)

nieuws over megastallen

Laatste update: november 2013.

wat kun jij doen?