Megastallen

Ergste misstanden

• Hoge productie voor steeds goedkoper vlees
• Grotere gevolgen brand en ziekte
• Geen weg meer terug

Megastallen

Gangbare stallen in de intensieve veehouderij huisvesten al massa's dieren. Megastallen zijn nog weer groter. Er is geen duidelijke definitie van een 'megastal', maar Alterra (Universiteit Wageningen) spreekt over bedrijven die op één locatie minimaal 7500 vleesvarkens, 1200 fokvarkens, 120.000 leghennen, 220.000 vleeskuikens, 250 melkkoeien of 2500 vleeskalveren houden. Met deze definitie heeft Nederland nu al 575 megastallen. Er zijn zelfs plannen voor onze eerste gigastal, deze stal is 11x zo groot als een megastal!

Concurrentie om kiloknallers

Waarom zijn megastallen zo in opkomst? Omdat Nederland gespecialiseerd is in kiloknallen: het produceren van grote hoeveelheden goedkoop vlees – over de ruggen van de dieren. Door de toenemende concurrentie met landen waar grond en arbeid goedkoper zijn, zoeken boer en overheid hun heil in schaalvergroting. Deze strijd is gedoemd te mislukken, want een varkensflat in Polen zal het altijd winnen van een varkensflat in Nederland. We kunnen alleen maar koploper worden in Europa als we ons specialiseren in kwaliteit en dierenwelzijn, in plaats van in kwantiteit. Daar zijn Wakker Dier, wetenschappers en economen het over eens. Ook veel boeren delen tegenwoordig die mening.

Dierenwelzijn

Voor een varken maakt het niet veel uit of hij leeft in een bedrijf met 500 of 5.000 varkens. Hij woont in beide gevallen zes maanden lang in een kleine ruimte (0,8 – 1,0 m2) in een dichte stal. Individuele zorg krijgt hij in geen van de twee stallen. Maar als er brand of ziekte uitbreekt, zijn er wel ineens 5.000 varkens de dupe, in plaats van ‘slechts’ 500. Om ziekte te onderdrukken wordt er (te) veel antibiotica gebruikt, zoveel dat bacteriën resistent worden. Ook bij een brand in een megastal zijn de gevolgen desastreus. De overheid schrijft ‘kansen te zien voor dierenwelzijn’ in de megastal, maar die zullen niet worden benut zolang men blijft concurreren voor de laagste prijs.

Milieu

Voorstanders van megastallen vinden dat deze stallen kansen bieden voor het milieu: ze staan op industrieterreinen en vervuilen daarom het landschap niet. De grotere stallen kunnen zich betere luchtwassers veroorloven en zo de uitstoot van schadelijke stoffen verminderen. Wakker Dier vindt dit geneuzel in de marge. Als we écht het milieu, het klimaat en de bossen in Zuid-Amerika willen sparen, is er maar één logische oplossing: minder dieren houden, exporteren en eten. Want minder dieren betekent minder mest, minder uitstoot en minder veevoer!

Boeren

Ook boeren zijn niet gebaat bij megastallen, want die verdringen de kleinere familiebedrijven. De laatste jaren is er een trend naar minder, maar grotere boerderijen. Neem de rundveesector;  in de afgelopen 15 jaar is het aantal boerderijen met 45% gedaald, terwijl het aantal koeien per bedrijf flink toe neemt. Dagelijks stoppen 3 boeren met hun bedrijf. Ze zijn weggeconcurreerd door de grote bedrijven.

Geen weg terug

Eenmaal een megastal is er geen weg weer terug. Boeren hebben vaak veel geld in hun megastal geïnvesteerd, dat wel terug verdiend moet worden. En bovendien, als je een varkensflat op een industrieterrein hebt, waar maak je dan een uitloop?