Slachten

De ergste misstanden

• Onvoldoende of niet verdoofd geslacht
• Verouderde slachtmethoden
• Er worden in Nederland 1 miljoen dieren per dag geslacht

Slachten

Bijna alle dieren belanden, na een leven in de vee-industrie, in een veewagen op weg naar het slachthuis. Daar krijgen de dieren een mes door de keel. Verdoving is hierbij volgens de wet verplicht. De belangrijkste eis daarbij is dat het verdoven het dier direct bewusteloos maakt.

In de praktijk is de dood helaas lang niet altijd snel en pijnloos. Redenen hiervoor zijn:

• Het gebruik van verouderde/niet humane slachtmethoden. Er zijn wel betere slachtmethoden, maar deze kosten een paar cent extra.
• Het niet naleven van de regels, bijvoorbeeld het voltage van de verdoving verlagen waardoor dieren onvoldoende worden verdoofd en onnodig pijn lijden.
• Onjuist gebruik van slachtmethoden, al dan niet moedwillig om een maximale opbrengst te halen. Bijvoorbeeld de slachtlijn sneller laten lopen dan is toegestaan.
• Slachten zonder verdoving, uit geloofsovertuiging.

Varkens

Tweederde van de varkens wordt bedwelmd met een elektrische shock. Het varken wordt gescheiden van de groep, wat veel stress veroorzaakt. De elektrodes worden met klemmen vast gezet op de kop. Als de elektrische schok correct wordt uitgevoerd, is het varken binnen een seconde buiten bewustzijn. Maar dan moet de bedwelmingsapparatuur wel goed zijn onderhouden en juist zijn afgesteld, het personeel goed opgeleid en de snelheid van de slachtlijn niet te hoog zijn.

Eenderde van de varkens, ruim 4,5 miljoen per jaar, wordt met CO2-gas verdoofd. De varkens gaan in groepen met een lift een put in, gevuld met CO2. Dit is een verstikkend gas, dat pijnlijk brandt bij het inademen. Bewusteloosheid treedt na enkele tot tientallen seconden in. Er is discussie of het voordeel van ‘in de groep blijven’ opweegt tegen de langzamere en pijnlijke intreding van bewusteloosheid, ten opzichte van de stress van het scheiden en directe elektrocutie. Ritueel slachten komt bij varkens niet voor.

Kippen

Jaarlijks worden er zo’n 505 miljoen kippen geslacht. Geschat wordt dat van de kippen 25% met CO2 wordt verdoofd, 65% elektrisch met de omstreden ‘waterbadmethode’ en 10% ritueel en onbedwelmd. Van de kippen die met de waterbakmethode worden verdoofd is een ‘aanzienlijk’ deel niet voldoende of helemaal niet verdoofd.

Voor de waterbadmethode wordt een kip in het slachthuis ondersteboven aan een haak gehangen. Haar kop gaat door een waterbad dat onder stroom staat. De stroomstoot zou het dier in een keer moeten verdoven. De praktijk is vaak anders. Vaak staat het voltage lager dan de norm, zodat er geen bloeduitstortingen op de kipfilet ontstaan. Daardoor zijn veel kippen nog bij bewustzijn als hun hals langs het mes gaat. De kippen spartelen, worden ze vaak slechts half door het mes geraakt.

Naar aanleiding van een rapport over deze zeer dieronvriendelijke waterbadmethode heeft de minister in april 2009 met de pluimveesector afgesproken in 2010 een alternatief in te voeren. Maar omdat de politiek de omschakelingsdatum tekens uitstelt, worden nog steeds dagelijks kippen op deze pijnlijke manier geslacht.

Koeien

Runderen worden met een schietmasker bedwelmd. Hierbij wordt met hoge snelheid een slagpin in de hersenen geschoten waardoor de dieren verdoofd raken. Een aantal runderen wordt ritueel onverdoofd geslacht. De lengte van de doodsstrijd is afhankelijk van de professionaliteit van de uitvoering, en kan tot wel 3 minuten duren. Een alternatieve, religieuze methode is het dier onmiddellijk na het toedienen van de halssnede alsnog te bedwelmen met het schietmasker. Bij kalveren wordt naast het schietmasker ook elektrocutie toegepast.

Schapen en geiten

Het merendeel van de schapen en geiten worden onverdoofd geslacht, dit percentage wordt geschat op 70%. Bij de reguliere slacht worden de dieren bedwelmd door elektrocutie of het schietmasker.

Vissen

Op enkele kweekvisserijen na, worden vissen levend verwerkt en onverdoofd geslacht. Voor alle warmbloedige dieren geldt dat de dood snel en pijnloos moet zijn, maar het levenseinde van vissen is een doodsstrijd, die minuten tot wel uren kan duren. Soms wordt er geprobeerd om de vissen te verdoven door ze te onderkoelen, maar het resultaat is dat vissen niet meer kunnen bewegen maar nog wel alles voelen. Dit zijn de verschillende slachtmethoden:

Verstikking: een doodsstrijd van 35 minuten (haringen) tot meer dan 4 uur (tongen en schollen)

Strippen: de vissen worden levend en onverdoofd opengesneden om de organen en het bloed te verwijderen: een doodsstrijd van 10 minuten (haringen) tot 50 minuten (schollen).

Bevriezen: de vissen worden op ijswater gegooid, waardoor de vissen geïmmobiliseerd worden maar nog wel bij bewustzijn zijn. Vervolgens sterven ze een langzame dood.

Levend zouten: dit gebeurt nog veel bij palingen die zijn bedoeld voor ‘gerookte paling’. Zij worden levend - soms geïmmobiliseerd door de kou, maar niet verdoofd - in het zout gegooid dat de slijmlaag over hun hele lichaam wegbrandt.

In Nederland is voor de drie meest gekweekte vissoorten (paling, meerval en tilapia) een snelle methode ontwikkeld met elektrocutie. Dit is echter niet verplicht en nog niet op grote schaal in gebruik.

Cijfers

In Nederland werden in 2011 2 miljoen runderen, 14,2 miljoen varkens, 505 miljoen kippen, 0,6 miljoen schapen, 0,1 miljoen geiten en rond de 23 miljoen kweekvissen geslacht.