Het leven van een varken

De ergste misstanden:

• Geen ruimte, geen daglicht en geen natuurlijke omgeving.
• Onderlinge agressie door gebrek aan afleiding.
• Moedervarkens staan vaak langdurig en alleen vast tussen stalen stangen.
• Pijnlijke verminkingen: staart en tandpuntjes worden onverdoofd verwijderd.
• Langdurige veetransporten onder slechte omstandigheden.

Het leven van een varken

Enkele dagen na de geboorte worden bij de biggetjes de tandjes afgevijld, het staartje afgeknipt en de oren doorboord voor het aanbrengen van een oormerk. De biggetjes moeten al deze handelingen onverdoofd ondergaan. Tot voor kort werden alle mannetjes ook nog onverdoofd gecastreerd. Sinds 2009 worden de biggetjes daarbij wel verdoofd, maar aan de napijn wordt niets gedaan. Gelukkig is 40 procent van de Nederlandse varkensboeren nu helemaal gestopt met castreren.

In de natuur blijven biggen na de geboorte ten minste acht weken bij hun moeder. In de vee-industrie worden ze al na vier weken weggehaald. De meeste biggetjes worden daarna in zes maanden tijd vetgemest. Soms gebeurt dit aan de andere kant van Europa en moeten ze eerst lang op transport. Tijdens het vetmesten staan de biggen samen met tien tot twintig lotgenoten in kale hokken. Per varken is er tussen de 0,3 en 1 vierkante meter leefruimte, afhankelijk van hun gewicht. Languit liggen lukt niet altijd.

Een varken is intelligent, sociaal en zindelijk, maar in de vee-industrie is er geen ruimte om zijn natuurlijke gedrag te vertonen. Hij kan bijvoorbeeld niet wroeten, niet spelen en zijn ‘bed’ niet van zijn ‘wc’ scheiden. Het gebrek aan afleiding veroorzaakt frustratie en verveling. Dit kan leiden tot agressie en kannibalisme.

Na zes maanden worden de biggen geslacht. Een big weegt dan 80 à 110 kilo. Door verwondingen en ziektes haalt een op de zes varkens de slachtleeftijd niet. Voor de slacht moeten biggen soms dagenlang op transport, omdat slachten in het buitenland iets goedkoper is, of omdat men een stempel van een ander land op het vlees wil.

Een deel van de vrouwelijke biggetjes wordt niet vetgemest, maar als moedervarken gebruikt (ook wel fokzeug genoemd). De zeug wordt vastgezet tussen stalen stangen en kunstmatig bevrucht. Eenmaal zwanger mogen sommige moedervarkens samen in een kaal hok, de groepshuisvesting. Sinds 1 januari 2013 is het verplicht om alle zwangere varkens vanaf 4 dagen na de inseminatie tot aan hun bevalling in een groepshuisvesting te plaatsen. Geheel 2013 wordt echter  gedoogd dat de zeugen na inseminatie nog een maand lang tussen stangen staan.

Tijdens en na de bevalling staat het varken tussen de stangen van haar individuele kraamhok. Ze kan maar één stap voor- of achteruit zetten. Hier krijgt ze meer dan twaalf biggen. Deze worden al na vier weken bij haar weggehaald, zodat ze opnieuw bevrucht kan worden. In drie jaar tijd wordt ze gemiddeld zesmaal zwanger gemaakt. Na zes keer bevallen is ze uitgeput en wordt ze geslacht.

Cijfers

• In Nederlandse schuren zitten 12.2 miljoen varkens opgesloten.
• Jaarlijks gaan er 14 miljoen varkens naar een Nederlandse slachterij. Ze zijn dan 6 maanden oud.
• 7 miljoen jonge biggetjes worden levend vervoerd door heel Europa om elders vetgemest te worden.
• 6 miljoen varkens gaan op transport naar slachterijen verspreid over Europa.
• Jaarlijks wordt bij 32 miljoen biggetjes onverdoofd het staartje afgeknipt.