Na twintig jaar plofkippen proppen moet Nederland de wet aanpassen

Beeld: Stal vol plofkippen

Jarenlang propte Nederland te veel plofkippen op elkaar, in strijd met Europese regels. Pas toen Wakker Dier een klacht indiende bij de Europese Commissie kwam er beweging. Nu oordeelt de Commissie dat Nederland de Europese wet overtreedt en dwingt het ministerie tot actie. De wet gaat per 1 januari 2027 op de schop. “Voor miljoenen kippen betekent dit een enorme verbetering. Minder dieren worden op elkaar gepropt, en krijgen dus meer ruimte om te scharrelen, hun vleugels uit te slaan en te rusten”, zegt Anne Hilhorst van Wakker Dier.

Wie kippen wil houden op de hoogste bezettingsdichtheid (zo’n twintig kippen per vierkante meter) moet sinds 2007 aan extra voorwaarden voldoen. Een belangrijke voorwaarde is een maximum voor de kippensterfte. Is die hoger dan de wettelijke norm, dan moet het bedrijf minstens zeven opeenvolgende rondes (ongeveer een jaar) terug naar een lagere bezetting.

Wet verkeerd geïmplementeerd

Bij elke nieuwe ronde moet de sterfte opnieuw onder deze norm blijven — dat schrijft de Europese wetgeving voor. Maar door een verkeerde implementatie van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) wordt dit in Nederland maar één keer getoetst: bij de allereerste melding waarmee een boer overstapt naar de hoogste bezetting. Hoe hoog de sterfte daarna ook oploopt, het bedrijf mag kippen op de hoogste dichtheid blijven houden.

Veel slachtoffers

Ondertussen gaat het vaak mis. De afgelopen vijf jaar overschreden gemiddeld drie op de vier boeren die hun kippen op de hoogste bezetting houden, minstens één keer de wettelijke sterftenorm. Dat blijkt uit gegevens van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland in handen van Wakker Dier. Alleen al in 2025 zaten ruim 70 miljoen kippen in een stal waar de sterfte minstens één keer boven de norm lag en dus terug had moeten gaan naar een lagere bezetting. “Twintig jaar lang keek het ministerie weg. Miljoenen plofkippen zijn daardoor onterecht op elkaar gepropt”, zegt Vink.

Europese Commissie grijpt in

In 2023 diende Wakker Dier een klacht in bij de Europese Commissie over de verkeerde implementatie van de wet. Een brief van de Commissie bevestigt dat Nederland in strijd met de Europese regels handelt en daarom de eigen wetgeving moet aanpassen. LVVN heeft toegezegd het Besluit houders van dieren te herzien, zodat de uitvoering wél voldoet aan Europese wetgeving. Het ministerie mikt op 1 januari 2027 als ingangsdatum voor de aangepaste regels.

Nu goed handhaven

Wakker Dier dringt erop aan dat als de NVWA vanaf 1 januari 2027 gaat handhaven, ook naar de sterftecijfers van 2026 wordt gekeken. De wet vereist nu eenmaal dat de laatste zeven rondes onder de norm bleven. Stallen die daar niet aan voldoen, moeten direct terug naar een lagere bezetting. “Boeren hebben al die tijd kunnen profiteren van een wet die niet deugde. Vanaf dag één moet de NVWA streng controleren, zodat miljoenen kippen eindelijk de ruimte krijgen waar ze recht op hebben”, zegt Hilhorst.

Voor meer informatie zie deze factsheet.

Gerelateerd nieuws