Wakker Dier: grijp in bij veehandelaren die structureel de wet overtreden

Eén handelaar werd in minder dan 2,5 jaar tijd meer dan dertig keer betrapt op het overtreden van wet- en regelgeving. Hij kreeg boetes en waarschuwingen, maar zet zijn werk gewoon voort. Een ander bedrijf kreeg zelfs een ultimatum: verbeter of sluiting volgt. Uit de verslagen blijkt geen teken van verbetering. Toch is het bedrijf nog steeds open. Wakker Dier eist een strengere aanpak van deze veelplegers en roept de nieuwe staatssecretaris op om in te grijpen.

verzamelplaatsen

In Nederland zijn 66 verzamelplaatsen waar veehandelaren dieren van diverse boerderijen verzamelen. Vaak worden ze binnen een dag weer afgevoerd naar een slachthuis of vetmester in Nederland of daarbuiten. Elleke Draaisma van Wakker Dier: “Ondanks hun korte verblijf stierven alleen in 2024 al 16.713 dieren bij zo’n verzamelplaats. Eén op de honderd varkens die aankomen bij verzamelplaatsen, komt daar niet levend vandaan. Wij willen weten wat hier misgaat en wat de overheid eraan doet.”

veelplegers

Uit de vrijgegeven stukken blijkt dat minstens tien eigenaren van verzamelplaatsen herhaaldelijk de fout ingaan. Zij werden in minder dan twee jaar minimaal vier tot meer dan 36 betrapt op wetsovertredingen en het veroorzaken van ernstig dierenleed. De NVWA gaf boetes en waarschuwingen, maar hard ingrijpen bleef uit. Alle overtreders mogen nog steeds dieren vervoeren en verhandelen.

opeenstapeling van overtredingen

Eén handelaar springt eruit: hij kreeg naast zeven boetes voor ernstig dierenleed, vele waarschuwingen, vier meldingen van dierenmishandeling, en tientallen meldingen van zieke, zwakke en gewonde dieren die tegen de regels in klaarstonden om te worden geëxporteerd. Biggen werden aan hun oren getrokken en geslagen met een scherpe peddel. De NVWA gaf de betrokkenen voor dit laatste slechts een mondelinge waarschuwing.

ondanks verscherpt toezicht opnieuw in de fout

Een andere veehandelaar werd in 2023 onder verscherpt toezicht gesteld nadat dierenrechtenorganisatie Ongehoord beelden publiceerde van ernstige dierenmishandeling bij zijn verzamelplaats. De NVWA eiste een verbeterplan, op straffe van sluiting. Afspraken die daarover werden gemaakt, werden niet nagekomen. Dit blijkt uit de opgevraagde bedrijfsrapportage.

Sterker nog: slachthuizen meldden daarna nog drie keer ernstige overtredingen door dezelfde handelaar. Toch werd het bedrijf niet gesloten. Draaisma: “In één van de rapporten lazen we het verhaal van een koe die achterbleef in de vrachtwagen. Ze was extreem mager en zwak, was uitgegleden en lag in spreidzit op de met poep besmeurde vloer. Ze bleek acht uur in de wagen te hebben gelegen en werd ter plekke gedood.” De handelaar kreeg hiervoor slechts een boete van 1.500 euro.

een trap na

Volgens Wakker Dier laten de stukken bovenal zien dat het hier niet gaat om een probleem van één of twee bedrijven. Het gaat om sectorbrede ernstige risico’s voor dierenwelzijn. Bij tenminste 24 verzamelplaatsen zijn één tot zeven boetewaardige overtredingen aangetroffen. Nog niet alle dossiers zijn vrijgegeven, dus mogelijk ligt dit aantal nog veel hoger. Wakker Dier wil dan ook dat de meest kwetsbare dieren niet meer worden vervoerd via verzamelplaatsen. Draaisma: “Op dit moment krijgen uitgemolken, verzwakte melkkoeien en afgedankte zeugen aan het eind van hun leven nog een trap na. Hier moet zo snel mogelijk een einde aan komen.”

genoeg is genoeg

Aanvullend wil Wakker Dier dat veelplegers strenger worden aangepakt en roept de nieuwe staatssecretaris op om in te grijpen. Draaisma: “Waar blijft de three strikes out-aanpak? Veelplegers mogen gewoon doorgaan met hun wangedrag, krijgen een flutboete en er kan niet eens een extra inspectie vanaf. Wanneer zeggen we: genoeg is genoeg?”

Woo-stukken

In december 2024 vroeg Wakker Dier met een beroep op de Wet open overheid (Woo) alle stukken op over overtredingen door veehandelaren en transporteurs en over alle NVWA-controles bij verzamelplaatsen, over een periode van vier jaar (2021 t/m 2024). Na meer dan een jaar zijn nu de eerste stukken vrijgegeven. Het gaat om honderden documenten met boeterapporten, waarschuwingen en bedrijfsrapportages. En tientallen heftige foto’s en video’s met ernstig dierenleed.