• stem van de vergeten dieren in de Nederlandse vee-industrie
    • slideshow gans 1
    • driemaal daags
      gedwangvoederd

    • slideshow gans 2
    • infecties en botbreuken
      verwondingen aan de hals

    • slideshow gans 3
    • risico op geperforeerde
      slokdarm door stalen buis

    • slideshow gans 4
    • in sommige landen
      levend geplukt

  • Previous
  • Next

Het leven van een gans

In Nederland worden er weinig ganzen voor commerciële doeleinden gehouden. Wel importeren we jaarlijks enige tienduizenden kilo’s foie gras uit het buitenland en worden ganzen in Azië en Oost-Europa nog vaak levend geplukt voor dons.

Lees meer

De ergste misstanden:

  • Driemaal daags dwangvoedering.
  • Infecties, verwondingen aan de hals en stress.
  • Risico op een geperforeerde slokdarm door het voeren met een stalen buis.
  • Sommige ganzen worden levend geplukt voor hun dons. 

 

Het leven van een gans

In Nederland worden weinig ganzen gehouden in de vee-industrie. Geschat wordt dat er 15 ganzenhouderijen zijn in Nederland, die vooral produceren voor de export. De ganzenlever (foie gras) die we eten, wordt geïmporteerd uit met name Frankrijk, maar ook uit Hongarije, Bulgarije en België. In 2010 importeerde Nederland zo'n 46.5000 kilo foie gras.

Voor de productie van foie gras wordt de gans in de laatste twee tot drie weken voor de slacht onder dwang gevoerd. Deze dwangvoeding, in het Frans gavage genoemd, gebeurt door een lange stalen of rubberen buis in de keel te duwen. Hierdoor wordt driemaal daags een vette maïspap rechtstreeks de slokdarm ingepompt. Dit veroorzaakt angst, pijn en ernstige ademhalingsproblemen. Ook lopen de ganzen het risico dat hun slokdarm wordt geperforeerd door de stalen buis. Door het vele en vetrijke voer ontstaat een zieke vervette lever, foie gras, die haar werk niet meer kan doen. De opgezwollen lever drukt de poten in zo'n positie, dat lopen moeilijk is. Als de slachtleeftijd nadert, kunnen veel dieren dan ook niet meer normaal lopen. Een deel van de ganzen raakt gewond aan hals en keel, en loopt infecties op. Het sterftecijfer stijgt met een factor tien à twintig.

Foie gras

Foie gras is de vervette lever van eenden of ganzen. Het is een beschermde naam op grond van nationale en Europese verordeningen. Een vervette ganzenlever heet foie gras ('de oie') bij een gewicht van minimaal 400 gram. Ter vergelijking: een gewone ganzenlever weegt 100-130 gram. Een vervette eendenlever mag foie gras ('de canard') genoemd worden vanaf 300 gram, terwijl een gewone eendenlever slechts 50-70 gram weegt. De levers die als foie gras verkocht worden, zijn tot wel 6 tot 10 keer groter dan normale levers.

Ieder jaar worden wereldwijd meer dan 37 miljoen eenden en 0,7 miljoen ganzen onder dwang gevoederd voor dit product. Frankrijk maakt 80 procent van de wereldwijde foie gras-productie, gevolgd door Hongarije en Bulgarije. Ook in buurland België wordt het nog geproduceerd.

Diervriendelijke foie gras bestaat niet!

Foie gras en dwangvoeding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de Franse wet is dit zelfs vastgelegd. Sommige restaurants zeggen zogenaamd 'diervriendelijke' foie gras te serveren. Maar dat bestaat niet! Hooguit worden de dieren met een rubberen in plaats van een stalen buis gevoerd en gebeurt het voeren niet met een pneumatische pomp. Het leven voorafgaand aan de dwangvoedering varieert, maar de gans of eend heeft hoe dan ook de laatste twee weken van zijn leven meerdere malen per dag een buis in zijn strot gekregen.

Dons

Behalve vlees en lever wordt ook het dons van de gans gebruikt. Het verkrijgen van dons is in sommige gevallen een vreselijke lijdensweg. In Azië en Oost-Europa is het nog toegestaan om de dieren meerdere malen tijdens hun leven bij volle bewustzijn kaal te plukken. Dit is zeer pijnlijk. In West-Europa is dit verboden, dons wordt hier pas geplukt nadat de dieren dood zijn. Waar het ganzendons in onze winkels ligt vandaan komt, is moeilijk te zeggen. Het dons van meerdere leveranciers wordt namelijk op één hoop gegooid, dood en levend geplukt. 

Er bestaan op dit moment twee keurmerken die garanderen dat de dons niet afkomstig is van levend geplukte en gedwangvoederde ganzen: de Responsible Down Standard en de Traceable Down Standard. Het blijkt echter lastig om de gehele productieketen goed te controleren, waardoor beide keurmerken nog niet volledig kunnen garanderen dat ze alleen gecertificeerde dons gebruiken.


Cijfers

  • In 2010 importeerde Nederland zo'n 46.500 kilo foie gras.
  • Tachtig procent van de wereldproductie aan foie gras komt uit Frankrijk.
  • In Frankrijk ondergaan jaarlijks meer dan 37 miljoen eenden en 0,7 miljoen ganzen de pijnlijke dwangvoedering.

Wat wil Wakker Dier vooral verbeteren?

ganzen 9
  • Einde aan import en verkoop van foie gras in Nederland.
  • Einde aan import van levend geplukt dons.

rapport over ganzen

Welzijn van ganzen en eenden bij de productie van foie gras. Onderzoek van het Veterinair Comité van de Europese Commissie. Zij concluderen dat dwangvoedering ernstige welzijnsproblemen veroorzaakt.

video's over foie gras

Foie gras ontmaskerd (2009)
Een nieuwe trend in de Nederlandse horeca is de zogenaamd 'diervriendelijke' foie gras. Wakker Dier ging met de verborgen camera op onderzoek uit.

Giel Beelen gedwangvoederd (2007)

Giel Beelen krijgt via een trechter pap in zijn slokdarm gegoten en ervaart zo hoe het is om als gans gedwangvoederd te worden.

Laatste update: januari 2017.

wat kun jij doen?