Meer hoogzwangere koeien illegaal naar de slacht

Europese wetgeving verbiedt het vervoer van dieren in de laatste tien procent van de zwangerschap. Toch trof de NVWA sinds begin vorig jaar 227 keer een hoogzwangere melkkoe aan bij het slachthuis, oftewel om de dag. Wakker Dier roept de nieuwe landbouwminister op om de handhaving aan te scherpen en strengere regels in te voeren.

Dierenmishandeling

Vanwege de ernstige dierenwelzijnsrisico’s categoriseert de NVWA het vervoeren van een hoogzwanger dier als een “zware overtreding”. In 2022 besloot de toezichthouder om overtredingen van de transportregels voortaan aan te merken als dierenmishandeling. Die beslissing werd in 2024 teruggedraaid vanwege “praktische onuitvoerbaarheid”. Nu riskeren overtreders enkel een boete van €1.500. Hilhorst: “De massale overtredingen bewijzen dat deze slappe maatregel de zuivelindustrie totaal niet afschrikt.”

Overtreders niet beboet

Eerder meldde Wakker Dier dat het zwakke interventiebeleid vaak niet wordt gevolgd: in 2023 werd in dertig procent van de gevallen geen boete uitgedeeld, maar kwam de overtreder weg met een waarschuwing. “Werkelijk bizar dat de NVWA eerst erkent hoe ernstig deze overtreding is, maar vervolgens zo vaak geen boete uitdeelt,” zegt Hilhorst.

Slecht excuus

Overtreders geven regelmatig aan niet precies te weten hoe ver de zwangerschap gevorderd is. Hilhorst: “Het is de verantwoordelijkheid van het bedrijf om bij te houden wanneer welke koe is geïnsemineerd. Slechte administratie is geen excuus.” Omdat een koe ieder jaar een kalf moet krijgen om de melkproductie op gang te houden, zijn bij een melkveebedrijf standaard de meeste koeien zwanger. Wanneer de melkproductie terugloopt en een koe niet langer rendabel is, gaat ze naar de slacht.

Derde trimester

Net als mensen zijn koeien negen maanden zwanger. Uit onderzoek blijkt dat een kalf in de baarmoeder al vanaf zes maanden pijn en stress kan ervaren als zijn moeder wordt geslacht. Wakker Dier heeft berekend dat in Nederland jaarlijks zo’n elfduizend uitgemolken melkkoeien in hun derde trimester worden geslacht. In 2020 werd een wetsvoorstel opgesteld om dit te verbieden, maar dit verdween bij de vorige landbouwministers onder in een la.

Wakker Dier eist actie

Wakker Dier wil strengere handhaving door de NVWA en zwaardere straffen bij overtredingen. Daarnaast moet het vervoer en de slacht van dieren in het laatste trimester van de zwangerschap worden verboden, in plaats van pas in de laatste tien procent. “De wetenschap is helder en al het voorwerk is gedaan. Het is tijd dat de politiek haar beloftes omzet in concrete actie,” zegt Hilhorst. “Voor de nieuwe landbouwminister is dit laaghangend fruit.”